PJ's opinion. My side of the story, my 15 minutes of fame.

29 oktober 2010

De doodsfabriek


Je kan Krakau niet bezoeken zonder een 'uitstap' naar Auschwitz-Birkenau. Een van de meest deprimerende plaatsen in de wereld waar je je meermaals beschaamd voelt om mens te zijn.

Ik kende de foto's van prikkeldraad en uitgemergelde mensen, en ik weet dat er meer dan vijf miljoen mensen zijn uitgemoord, waarvan meer dan een miljoen in deze beruchte doodsfabriek. Maar, net zoals in Berlijn, besef ik nu pas hoe extreem ziekelijk heel de opzet is.

Het niveau van efficiëntie is verbazend. Treinverbindingen uit heel Europa naar een boerengat ver genoeg van de wereld om er een bijzonder goed georganiseerde genocide uit te voeren. Eigenlijk mochten de mensen die er aankwamen blij zijn dat ze ziek, klein, lelijk of gehandicapt waren. Dat betekende onmiddellijke afslachting. De rest mocht eerst werken tot de dood en tussendoor slapen tussen een paar honderd man in een barak ter grootte van een weekendhuisje.

Een echt shock-effect kreeg ik niet meteen, misschien omdat ik al foto's en beelden heb gezien. Maar twee dagen na mijn bezoek blijft het heel moeilijk om er niet aan te denken. Kamers vol afgeknipt haar, reiskoffers (“jaja laat maar liggen, we brengen die na uw douche”), Protheses van armen en benen. Hier werd uitstekend werk geleverd, in het efficiënt uitmoorden van mensen zonder enig greintje wroeging. Uw buur loopt weg? Dan knallen we er tien extra af.

Wat me verbaasde is dat het hele kamp (Auschwitz I, II en III) in zijn hele bestaan zo'n zevenduizend werknemers heeft gehad. Zevenduizend mensen die elke dag bezig waren met het professioneel afmaken van mensen. Niet per executie of in een gevecht of oorlog, maar op een industriële manier waarbij de slachtoffers in kwestie enerzijds werden gerustgesteld (sommigen kregen zelfs zeep en handdoeken mee naar de gaskamer). Anderzijds was er de continue terreur waarbij één ontsnappingspoging goed was voor de dood van tien anderen. Hoe emotieloos moet je als mens zijn om zoiets te doen en te blijven doen. 'We wisten het niet' is alvast niet van toepassing op hen. Vlak voor de bevrijding van het kamp werd alles in het werk gesteld om zo veel mogelijk van het kamp te vernielen. Deze mensen wisten wat ze deden, en ze deden het, in Auschwitz alleen al, met meer dan een miljoen mensen.

Het kamp Auschwitz I is vandaag hersteld in originele staat en doet dienst als museum. De foto van een naakte Belgische uitgemergelde vrouw illustreerde zeer goed hoe de omstandigheden waren. Letterlijk vel en botten. Ze zat slechts enkel maanden in het kamp, maar woog op het moment van de foto nog 26 kilo.

Kort daarna vertelde de gids dat de foto in kwestie niet dateert van vlak na de bevrijding, toen de vrouw al vier maanden in het ziekenhuis had doorgebracht.


Labels: , ,